Borderline. Het is een woord waar nog altijd ontzettend veel beelden aan kleven. Manipulatief. Aandachtszoekend. Heftig. Onvoorspelbaar. Moeilijk te behandelen.

Een psychiatrische afdeling is waarschijnlijk niet de eerste plek waar je aan denkt bij gezelligheid en gelach. Je verwacht verdriet, moeilijke gesprekken en mensen die het zwaar hebben. En die zijn er ook. Toch kan er tussen al die zwaarte ineens een opmerking vallen waardoor een hele tafel in lachen uitbarst. Een opmerking waarvan iemand buiten de GGZ misschien denkt: mag je daar wel een grap over maken?

Psychiatrie is een bijzonder vakgebied. Bij een gebroken been kunnen de meeste mensen zich ongeveer voorstellen wat er aan de hand is. Er wordt een foto gemaakt, je ziet een breuk en vervolgens wordt die behandeld. Bij psychische aandoeningen is dat veel minder zichtbaar. Je kunt niet aan iemands buitenkant zien dat diegene stemmen hoort, dwanggedachten heeft, iedere ochtend wakker wordt met een loodzware depressie of tijdens een paniekaanval werkelijk het gevoel heeft te zullen sterven.

Borderline is een diagnose waar veel mensen een beeld bij hebben, maar weinig mensen écht weten wat borderline inhoudt. Daarbij bestaan er hardnekkige vooroordelen: dat mensen met borderline manipulatief zouden zijn, onvoorspelbaar, “te veel”. Maar borderline is geen karaktereigenschap. Het is een aandoening die diep verweven is met emoties, hechting, veiligheid en identiteit.

Ik kan weer niet slapen. Het is vier uur 's nachts. De laatste keer dat ik sliep was twee dagen geleden. Of was het drie dagen? Ik weet het niet meer. En daar is het. Ik schrik ervan. Iemand slaat op de muur, alsof er een spijker in de muur geslagen wordt bij de buren. Is dit echt? Dit is niet de eerste keer dat dit gebeurt in de nacht. Heb ik zulke rare buren. Doen ze dit om mij te pesten? is het echt?

Dit is geen betoog vóór euthanasie bij psychisch lijden. Het is ook geen betoog ertegen.

Er is iets waar ik me soms voor schaam: Ik leef van een WAJONG-uitkering.

Waarom zou iemand zichzelf bewust pijn doen? Het is een vraag die veel mensen hebben wanneer ze voor het eerst met automutilatie of zelfbeschadiging te maken krijgen. Men is geshockeerd en kan zich niet voorstellen dat iemand dat bij zichzelf 'wil' doen. Misschien nog moeilijker is de vraag: waarom zou iemand dat steeds opnieuw doen?

Soms heb je een gedachte en volgt daar automatisch een andere gedachte uit. Je denkt bijvoorbeeld aan boodschappen, bedenkt dat de melk bijna op is, denkt vervolgens aan de supermarkt, aan je favoriete koekjes, aan dat je die eigenlijk niet meer koopt, aan je dieet, aan je gewicht en ineens zit je midden in een compleet ander onderwerp. Dat soort associaties zijn normaal. Ons brein is voortdurend bezig met verbanden leggen.

Een zinvolle invulling van de dag is belangrijk voor iedereen. Ook voor mensen voor wie een normale baan (nog) niet haalbaar is. Mensen zoals ik. Dagbesteding biedt dan een veilige en passende omgeving waarin mensen actief kunnen zijn, anderen ontmoeten en hun talenten ontwikkelen. Ik werk 2 dagdelen van ieder 3,5 uur. Dit lijkt misschien weinig, maar voor mij is 3,5 uur echt heel lang. Ik raak enorm snel overprikkeld waardoor het mij slecht lukt om te presteren in een drukke sociale omgeving. Het is dan ook echt een uitdaging om hier te werken. Een goede uitdaging wel en ook een leuke uitdaging. 

Ken je dat gevoel dat de hele wereld jou ziet? Dat je je zo anders voelt, omdat iedereens blik lijkt te plakken op jouw lijf. Als je gulp open staat, ziet de hele wereld dat. Voor je gevoel. Zit er een vlek in je shirt? Ben je uit je broek gescheurd? dan ziet iedereen dat, voor je gevoel. Als je overgewicht dan wel ondergewicht hebt, ziet iedereen dat, voor je gevoel. Als je in een rolstoel zit, ziet iedereen je, voor je gevoel. En voor mij het meest vervelende tijdens mijn lange periode van extreem ondergewicht, iedereen staarde naar me. Elke blik ving mijn lijf, bleef erop plakken en volgde me tot ik uit beeld verdween. Ofwel als je fysiek afwijkt, dan word je aangestaard en nagestaard. En dat is rot. 

Ik kan erg slecht omgaan met emoties. Dit lijkt een kleine zin, maar dit is voor mijn leven een hele bepalende zin. Emoties horen bij het leven. Maar ik vind emoties ingewikkeld. Welke kant die emotie ook op schiet. Hierdoor word ik snel ‘geraakt’. Ik ben me ervan bewust dat de meeste mensen met een autisme spectrumstoornis moeit eervaren met emoties. Maar wat is moeite hebben met emoties? Wat maakt dat emoties moeilijk zijn? In deze blog neem ik je mee in mijn basisemoties.