Vind jij jezelf niet de meest belangrijke persoon op deze aardbol? Ben je niet de meest mooie verschijning van het land. Gelukkig, dan kunnen we concluderen dat je jezelf in ieder geval niet gigantisch overschat. Ben je een persoon die er mag zijn, met goede en ook minder goede eigenschappen? Een persoon die er mag zijn, die er voor anderen is? Mooi dan lijkt het erop dat je zelfbeeld redelijk intact is. Ben jij minder waard dan anderen, lelijk als de nacht, onaardiger dan je zou willen, over het algemeen een naar persoon, dan acht ik de kans groot dat er sprake is van een negatief zelfbeeld in plaats van een negatieve persoonlijkheid.
wat is een negatief zelfbeeld
Er zijn vele omschrijvingen op internet te vinden, waarvan vele gewoonweg het woord negatief en zelfbeeld uitleggen. Ik koos de uitleg van boom.nl te nemen als uitleg van negatief zelfbeeld: "Een negatief zelfbeeld is dus een vaste negatieve overtuiging over jezelf, die tot uitdrukking komt in je gedachten, je gevoel en je gedrag". Dus je hebt een vaste negatieve overtuiging over jezelf. Daarbij hoort een gedachte. Je hebt een gevoel bij die gedachte en handelt naar dit gevoel. Als dit te theoretisch voor je is, ik zal je zo een voorbeeld geven.
Hoe vaak komt het voor
Echt heel veel onderzoek naar cijfers over hoe vaak een negatief zelfbeeld voorkomt wordt helaas niet gedaan. Dit is ook ingewikkeld omdat ‘negatief zelfbeeld’ an sich al geen vaststaande definitie is. Een aantal sites geven wel een percentage, variërend tussen de 68 en 79% van de algehele Nederlandse bevolking. Hier kun je geen cijfer uit opmaken, maar wat je hieruit zeker wel kan zeggen, is dat een heel groot deel van de Nederlandse bevolking, ook zonder psychiatrische problematiek, een negatief zelfbeeld ervaart. Echter is er een verschil tussen een laag zelfbeeld en een absolute zelfhaat.
Een laag zelfbeeld komt dus al heel veel voor in de gewone bevolking. Veel mensen zijn onzeker over zichzelf en maken zich druk over hoe ze overkomen op anderen. Een extremer negatief zelfbeeld het meest gezien bij psychiatrische stoornissen (denk aan eetstoornissen, depressie, trauma, autisme, persoonlijkheidsstoornissen, etc.) Ook komt een laag zelfbeeld veel voor bij mensen die een lager IQ hebben. Naast psychische problemen kunnen somatische aandoeningen ook leiden tot een laag zelfbeeld, zeker wanneer het over een somatische aandoening gaat die duidelijk zichtbaar is voor de buitenwereld. Eigenlijk iedereen die niet denkt te voldoen aan de meest superieure elite groep heeft een sterk verhoogd risico op een negatief zelfbeeld. Echter kan deze wel in ernst variëren en ook de gevolgen kunnen wisselen.
Negatief zelfbeeld uitgelegd volgens de definitie: een algemeen voorbeeld
Situatie: docent/groepstherapeut stelt een open vraag aan de groep waarin jij je begeeftvaste overtuiging: ik ben domgedachte die daarbij hoort: al deze mensen om mij heen zullen wel denken dat ik onwijs stom bengevoel: gevoel van ongemak en schaamte in de groepgedrag: je durft het woord niet op je te nemen ondanks dat je het antwoord op de vraag eigenlijk wel wistDit is een heel kort en bondig voorbeeld hoe een kernovertuiging binnen een seconde kan leiden tot een handeling (namelijk niets doen), maar het kan natuurlijk ook veel ingewikkelder, er kunnen hele processen, hele stukken tijd overheen gaan, meerdere gedachtes, gedachtes die elkaar opvolgen, de schema’s kunnen veel ingewikkelder worden.
voorbeeld uit mijn eigen therapie met mijn eigen kernovertuiging
Situatie: iemand op de groep vraagt of ik wil stoppen met wiebelen.Kernovertuiging: ik ben een vreselijk persoon EN iedereen deelt deze mening EN iedereen heeft last van mijMijn brein weerlegt eigen kernovertuiging: ik doe te veel goede dingen om enkel vreselijk te zijn, ik doe altijd mijn best aardig te zijn en te helpen, ik ben overwegen ogenschijnlijk goed gestemd, met deze blog doe ik mijn best mensen een stapje in de goede richting te duwen of zich gehoord te laten voelen, ik geef openheid in taboes van psychiatrie, ik sta klaar voor naasten.Mijn brein weerlegt mijn brein en gelooft weer in de kernovertuiging: je doet te weinig voor een balans in goed doen en nemen van de wereld, je bent nog altijd een vreselijk persoon EN iedereen deelt die meningGedachte die daarbij hoort: deze persoon vindt mijn wiebelen irritant > deze persoon vindt mij irritant > ik ben irritant > ik ben van negatieve invloed op die persoon > ik ben van negatieve invloed op deze groep > ik wil deze groep niet langer tot last zijn > ik kan me beter isoleren.Gevoel: gevoel van ongewenstheid, gevoel van afwijzing, gevoel van er niet mogen zijnHandeling: ik verlaat de groep en spendeer de rest van mijn dag alleen op mijn kamer
waarom ik juist dit voorbeeld interessant vind
In dit voorbeeld komt naar voren hij angst voor afwijzing leidt tot afwijzing van jezelf, zodat een ander je niet meer kan afwijzen. Lees het vorige stukje nog eens met deze kennis? zie je hem nu? Het 'ik ben een vreselijk persoon' staat symbool voor het negatieve zelfbeeld. Vaak hoort bij een negatief zelfbeeld de angst om afgewezen te worden met daarin verkapt de angst om bevestigt te worden dat jou angst minderwaardig/niet goed genoeg te zijn bevestigd te laten worden. Die angst was in mijn geval zo groot, dat ik altijd de cirkel zo wist te sluiten, dat de handeling bij de kernovertuiging altijd zelfafwijzing was. Onbewust. Onbewust wees ik mijzelf keer op keer af uit de angst dat de ander mij anders af zou wijzen.
Hoe komt hier ooit verandering in
Sorry voor iedereen die denkt zijn zelfbeeld te kunnen veranderen in een korte tijd of door het lezen van enkele stukken/het volgen van enkele therapieën. Een overtuiging heet niet voor niets een overtuiging. Als het slechts een gedachte geweest was, die makkelijk weerlegt zou kunnen worden, hadden de slimme mensen van de boekjes het wel kerngedachte genoemd. Maar heel belangrijk bij het veranderen van een probleem is het herkennen (ik heb een slecht zelfbeeld, namelijk:….) en het erkennen (het is niet de werkelijkheid, ook al ben ik er wel van overtuigd). Zonder deze twee is verandering simpelweg niet mogelijk. En vanaf hier is het voor eenieder anders en is het zoeken. Zoeken voor jezelf, zoeken met je therapeut en proberen, proberen, proberen. Sommigen vinden hun heil in CGT (schematherapie, eigenlijk lijkt dat wel een beetje op wat ik hierboven deed qua uitpluizen van een situatie, maar dan uitgebreider en op studies gebaseerd en niet alleen op mijn toevallige dit helpt voor mij methodes), anderen helpt het om tijden lang een dagboek bij te houden over alles wat goed ging op een dag en weer een ander is gebaat bij weer iets heel anders.
De belangrijkste van de wereld
Ooit zei een therapeut tegen mij "als jij denkt dat jij de vreselijkste persoon op deze aardbol bent, dan maak je je eigen rol in de wereld veel te belangrijk''. Ik ben pas later gaan inzien wat ze daarmee bedoelde. Vraag aan jou. Wie ben jij de afgelopen 3 uur allemaal tegengekomen? Van hoeveel van die mensen heb jij een sterke mening, namelijk 'dat is geen leuk persoon'? Precies, de meeste mensen die je tegenkomt daar vind je helemaal niets van. Je valt niet eens op. Natuurlijk, als je in een rolstoel zit, op krukken loopt, graatmager bent of een andere zichtbare handicap hebt, dan word je meer gezien. Maar ondanks dat je meer gezien wordt, vormt nog altijd het gross van die mensen helemaal geen mening over jou. Je bent simpelweg in hun leven niet belangrijk. Uiteindelijk is alleen de mening van jouw sociale netwerk van belang, en die zullen waarschijnlijk niet allemaal negatief zijn, want dan zouden ze niet met jou om willen gaan.
Conclusie
Een negatief zelfbeeld is heel vervelend en heel intimiderend voor je welzijn, maar het komt wel heel vaak voor. Je bent echt niet de enige. Je zelfbeeld veranderen is lastig, kost veel tijd, maar is mogelijk en levert je enorm veel op. En vooral: wees niet te hard voor jezelf, soms mag je best even van jezelf balen, als je maar stappen zet in het algehele plaatje. Want jij als persoon, wie of wat je ook bent, bent net zo waardig, net zo leuk, net zo de moeite waard als iedereen die mijn blog leest en iedereen die hem niet leest, iedereen tegen wie jij opkijkt en iedereen om jou heen. Elk mens is mens en elk mens is gelijk. Onthoud dat <3
Maak jouw eigen website met JouwWeb