Dagbesteding

Een zinvolle invulling van de dag is belangrijk voor iedereen. Ook voor mensen voor wie een normale baan (nog) niet haalbaar is. Mensen zoals ik. Dagbesteding biedt dan een veilige en passende omgeving waarin mensen actief kunnen zijn, anderen ontmoeten en hun talenten ontwikkelen. Ik werk 2 dagdelen van ieder 3,5 uur. Dit lijkt misschien weinig, maar voor mij is 3,5 uur echt heel lang. Ik raak enorm snel overprikkeld waardoor het mij slecht lukt om te presteren in een drukke sociale omgeving. Het is dan ook echt een uitdaging om hier te werken. Een goede uitdaging wel en ook een leuke uitdaging. 

Wat is dagbesteding?

Dagbesteding bestaat uit begeleide activiteiten voor mensen die ondersteuning nodig hebben bij het invullen van hun dag. Het aanbod is breed en wordt afgestemd op iemands mogelijkheden, interesses en persoonlijke doelen.

Voorbeelden van activiteiten zijn:

• Praktische werkzaamheden, bijvoorbeeld koken, tuinieren of helpen in een winkel. Dit is wat ik doe. Ik help in de keuken. Samen met mijn medecliënten maak ik de avondmaaltijd voor een begeleid wonen groep.
• Beweging en ontspanning, zoals wandelen, sporten of yoga. Ook ik doe dit. Ik ben vorige week begonnen met een uurtje kickboksen. Dat bevalt enorm goed. 
• Creatieve bezigheden, zoals schilderen, muziek maken of werken met hout. Vaak worden de gemaakte dingen verkocht. zo is het niet enkel knutselen maar heeft het een hoger doel.
• Ontwikkelingsgerichte activiteiten, waaronder taal oefenen, computervaardigheden leren of zelfstandig leren reizen.
• Sociale activiteiten, zoals samen koffie drinken, spelletjes doen of uitstapjes maken. Hiertoe heb ik de mogelijkheid maar niet de behoefte. Voor mij vragen de dagbesteding in de keuken en het kickboksen al zo veel sociale vaardigheden, dat ik niet nog meer contact wil maken in groepsverband.

Sommige vormen van dagbesteding zijn vooral gericht op ontspanning en ontmoeting. Andere bereiden deelnemers voor op vrijwilligerswerk, een opleiding of een betaalde baan. Mijn dagbesteding is gericht op uitbreiden van de belastbaarheid en het zinnig invullen van mijn tijd waardoor ik minder last heb van mijn depressie. 

Voor wie is dagbesteding

Dagbesteding is voor iedereen die wel belastbaar zijn maar niet dusdanig dat werk of vrijwilligerswerk haalbaar zijn. Dit kan allerlei oorzaken hebben. Bij mij is het mijn autisme, maar ook (licht) verstandelijke beperking, chronische depressie en persoonlijkheidsstoornissen en andere psychische stoornissen kunnen onderliggend zijn. Het gaat erom dat iemand iets kan doen maar een betaalde baan of vrijwilligerswerk te veel gevraagd is. 

Hoe ziet dagbesteding eruit

Eigenlijk verschilt mijn dagbesteding niet veel van een betaalde baan. Ik maak gewoon wat ik moet maken. Er wordt ook op mij gerekend, het is wel de bedoeling dat ik er gewoon ben. Ik heb mijn eigen vaste taken die ik binnen de tijd af moet hebben. Maar een zeer belangrijk verschil met gewoon werk: ik mag elk moment pauze nemen. Me afzonderen, koptelefoon opzetten en ontprikkelen. De leiding neemt mijn taak dan even over. Dit is lang niet altijd nodig, maar feit dat dit kan, maakt dat dagbesteding wel haalbaar is, maar betaald werk niet. Ook houdt de begeleiding mij in de gaten. Zij zien vaak eerder dat ik oveprikkeld raak dan dat ik het voel. Ik kan in mijn enthousiasme mijn grenzen voorbijgaan. De begeleiding spreekt mij dan aan en stuurt aan op een korte pauze. Het is wel de bedoeling dat je tot het einde blijft. Echter, als ik merk dat ik dusdanig overprikkeld ben dat het niet meer goedkomt deze werkdag, dan kan ik gewoon naar huis gaan. 

Dit zijn de afspraken die ik heb met de begeleiding. Maar iedereen heeft zijn eigen afspraken met de begeleiding. Waar ik naar huis mag gaan, moet de ander juist doorzetten. Waar ik pauze neem door me af te zonderen, gaan anderen even buiten een rondje lopen. Waar ik zelfstandig mijn taken afwerk worden sommigen van a tot z geholpen omdat zij een takenlijst niet overzien. Met andere woorden, dagbesteding is volledig op de persoon aangepast. Daarbij wordt vooral gekeken naar wat je wel kan en niet wat je niet kan.

Persoonlijke doelen en ontwikkeling

Dagbesteding hoeft niet alleen een eindpunt te zijn. Het kan ook een stap vormen naar meer zelfstandigheid of participatie. Samen met de deelnemer kunnen persoonlijke doelen worden opgesteld, zoals:

• Belastbaarheid langzaam vergroten
• Zelfstandig een taak uitvoeren en verantwoordelijkheid leren dragen.
• Sociale vaardigheden versterken door samen te werken en afspraken te maken.
• Nieuwe vaardigheden ontwikkelen die bruikbaar zijn in het dagelijks leven.
• Werkervaring opdoen als voorbereiding op vrijwilligerswerk of betaald werk.
• Grenzen leren herkennen en beter omgaan met spanning of prikkels.

Niet iedere deelnemer hoeft voortdurend vooruitgang te boeken. Voor sommige mensen is het behouden van vaardigheden, stabiliteit of levenskwaliteit het belangrijkste doel. Ook dat is waardevol.

Dagbesteding is belangrijk

Dagbesteding is enorm belangrijk. Het biedt meer dan alleen een activiteit. Een vast programma geeft ritme en houvast. Deelnemers weten waar ze aan toe zijn en hebben iets om naar uit te kijken. Dat kan bijdragen aan zelfvertrouwen, zelfstandigheid en psychisch welzijn.

Daarnaast helpt dagbesteding om eenzaamheid te verminderen. Deelnemers ontmoeten anderen, werken samen en voelen zich onderdeel van een groep. Ook mantelzorgers en familieleden kunnen worden ontlast, omdat zij weten dat hun naaste gedurende de dag passende begeleiding ontvangt.

Dagbesteding geeft mensen de kans om mee te doen op een manier die bij hen past. Het biedt structuur, sociale verbinding en ruimte voor ontwikkeling. De grootste waarde zit vaak in ogenschijnlijk kleine momenten: samen lachen, een taak afronden, iets nieuws leren of simpelweg ergens welkom zijn. Ik voel mij eindelijk ergens echt op mijn plek. Ik heb in mijn verleden op meerdere plekken gewerkt of stage gelopen en ik kon het gewoonweg niet bijbenen. Dagbesteding geeft mij het gevoel dat ik wel wat kan. Dat ik ertoe doe. En het geeft me een doel. Een reden om mijn bed uit te komen. Het helpt me met een normale dagstructuur. Kortom, het is enorm belangrijk voor mij. Ik werk nu twee dagen maar zou het liefst een dag eraan toevoegen. maar daar loop ik tegen een muur genaamd WMO.

Financiering van dagbesteding

Voor dagbesteding krijg je geen geld. Sterker nog, ik kost geld. De dagbestedingsorganisatie krijgt subsidie vanuit de WMO van de deelnemers. Daarmee worden de dagbestedingslocaties bekostigd. Financieel heeft dagbesteding dus voor mij geen meerwaarde. Sterker nog, ik moet meermaals mijn doelen kenbaar maken bij de WMO om hun ervan te overtuigen dat ik nog altijd een plek op de dagbesteding nodig heb. Dit vind ik lastig. Waarom moet iemand van de gemeente bepalen of ik dit nodig heb, zonder mij te kennen. Mijn begeleiders kunnen toch veel beter inschatten wat en hoeveel ik nodig heb?

Conclusie 

Een betekenisvolle dag gaat niet alleen over bezig zijn. Het gaat over gezien worden, van waarde zijn en ergens bij horen. Mijn taken binnen dagbesteding doen ertoe. Ik creëer daadwerkelijk iets wat nodig is, namelijk de warme avondmaaltijd van alle cliënten van de woongroepen die dat zelf niet kunnen. dat geeft naast een zinvolle tijdbesteding ook een doel op de dag. Het is fijn om te kunnen werken op mijn eigen niveau. Het is fijn dat ik elk moment kan zeggen 'ik neem opauze' of 'vandaag lukt het me niet meer'. dat heb je niet op (vrijwilligers)werk. En naast mij zijn er honderden mensen in Nederland die deze zelfde weg bewandelen, hand in hand met de begeleiders.