Wanneer je de wereld van de psychiatrie instapt, kom je al gauw bij de pillen uit. Voor alles is een pillejte. Een pilletje voor niet slapen. Een pilletje voor somber zijn. Een pilletje om te blij te zijn. Een pilletje tegen hallucinaties. Een pilletje tegen de wanen. Kortom, voor alles is een pil. Maar is de pil wel de oplossing?
Pillen die gebruikt worden in de psychiatrie
Psychiatrische medicatie roept vaak veel vragen op. Sommige mensen zien het als een wondermiddel, anderen juist als iets waar je ver bij uit de buurt moet blijven. De werkelijkheid ligt, zoals zo vaak, ergens in het midden.
Medicatie kan voor veel mensen een belangrijk onderdeel zijn van de behandeling van een psychische aandoening, maar het is zelden een complete oplossing. In deze blog leggen we uit welke soorten medicijnen er zijn in de behandeling van een stemmingsstoornis zoals een depressie, wanneer ze worden voorgeschreven en wat je ervan kunt verwachten. Maar ook wat je vooral niet kan verwachten.
Antidepressiva
Antidepressiva worden niet alleen voorgeschreven bij depressies, maar ook bij angststoornissen, dwangstoornissen en posttraumatische stressstoornis (PTSS). Er zijn verschillende soorten antidepressiva, die voor worden geschreven in een soort ladder. Werkt A onvoldoende dan gaan we naar B, werkt B onvoldoende dan gaan we naar C. Hoe verder je op de ladder komt, hoe groter het effect maar ook hoe heviger de bijwerkingen.
A in dit geval zijn de SSRI's, ofwel de selectieve seritonineheropname-remmer, B een TCA, ofwel de tricyclische antidepressiva en C is de MAO-remmer. Dit is een zeer sterk vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid. Alle antidepressiva komen met bijwerkingen. Voor bijna alle antidepressiva staat 6 weken voordat je überhaupt enig effect kunt ervaren. Ik zeg bewust enige vorm van effect, want de oplossing van een depressie zit niet in een pilletje. Het kan bijdragen. Het kan de scherpe randen er vanaf halen. Het kan een ondersteuning zijn bij de behandeling. Alleen een pilletje maakt de patiënt niet beter. Uiteindelijk is juist praten, praten en nog meer praten een stuk effectiever dan dat leuke kleurtje confetti.
Angstremmers en kalmeringsmiddelen
Benzodiazepinen, in de volksmond ook wel pammetjes of benzo's genoemd, kunnen snel angst verminderen en ontspanning geven. Daarom worden ze soms voorgeschreven bij ernstige angst of paniek en ook bij slaapproblematiek. Ik kan je vertellen, je wordt daadwerkelijk rustig van een pammetje. Ook zul je er prima op slapen. Voor de eerste 2 weken dan, daarna is het grootste deel van het effect vergaan. En voor wie denkt, mijn oxazepam werkt niet meer, ik ga naar temazepam komt van een koude kermis thuis. Als een benzo niet meer werkt, dan werken alle benzo's niet meer, daar ze hetzelfde aangrijpingspunt in de hersenen hebben. Het is daarom belangrijk dat pammetjes enkel en alleen voor een korte periode voorgeschreven worden. Uit ervaring kan ik vertellen dat de dosering die je nodig hebt om effect te behouden steeds hoger en hoger wordt, totdat je afhankelijk bent van de pammetjes maar de werking praktisch weg is. Pammetjes zijn namelijk zeer verslavend. Als ik mijn pammetjes oversla, dan val ik daadwerkelijk echt niet meer in slaap. Maar slaap ik nu dan wel met de pammetjes? Nope, ik lig nachten lang wakker terwijl ik een behoorlijke dosering diazepam gebruik.
Ik denk dat benzodiazepinen echt wel moeten worden voorgeschreven bij ernstig slaaptekort of grote angst/paniek in crisis, maar hoe makkelijk het nu wordt voorgeschreven ben ik het niet mee eens. Daarbij staat men niet stil bij dat je er niet zo maar mee kunt stoppen want benzodiazepinen zijn zowel fysiek als mentaal enorm verslavend. Wat ook veel mensen niet weten is dat je geen deel mag nemen aan het verkeer, ook niet wanneer het pammetje de avond ervoor is ingenomen. Dat kleine slaappilletje van in de avond heeft een doorwerking van een geruime dag op je reactievermogen en stemming. Ook is het levensgevaarlijk om benzo's te slikken en gelijktijdig alcohol of drugs te gebruiken.
Een pammetje is ook gewoonweg geen oplossing. Het dempt de angst. Het dempt de paniek. Het brengt je in slaap. Maar het is nergens een oplossing voor. Het stelt je probleem alleen maar uit.
Antipsychotica
Antipsychotica worden gebruikt bij psychoses en schizofrenie. Ze kunnen helpen om wanen, hallucinaties en ernstige onrust te verminderen. Omdat het rust in het hoofd biedt, wordt het ook off-label gebruikt bij slaapproblematiek, stemmingsstoornissen (waaronder depressie) en eetstoornissen. Antipsychotica zijn geen lichte middeltjes. Het is een serieuze medicamenteuze behandeling met veel bijwerkingen zoals slaperigheid, gewichtstoename of bewegingsklachten. Door de bijwerking gewichtstoename zijn de antipsychotica erg berucht. Vooral bij mensen met een eetstoornis zijn het niet de favoriete medicijnen. Mij daarentegen helpt het enorm. Ik slik al jarenlang een hoge dosering olanzapine. Ik durf dan ook te zeggen dat de bijwerking gewichtstoename echt niet altijd hoeft. En bij mij helpt het echt. Niet alleen de rust in mijn hoofd maar ook de slaapproblematiek zijn sterk verminderd door het gebruik van antipsychotica. Als je meer wilt weten over antipsychotica (anders dan gericht op depressie) dan raad ik ja aan de volgende blog eens door te lezen Antipsychotica.
Stemmingsstabilisatoren
Bij mensen met een bipolaire stoornis kunnen stemmingsstabilisatoren helpen om extreme stemmingswisselingen te voorkomen. Bekende voorbeelden zijn lithium en bepaalde anti-epileptica.
Zijn pillen de oplossing
Pillen kunnen bijdragen aan de oplossing maar zijn nooit de oplossing zelf. Uiteindelijk zal je met jezelf aan de slag moeten. Waarom voel jij wat je voelt? Wat zit daar achter? Waarom slaap jij niet? Waar pieker je over? Pillen zijn er om de scherpe randjes er vanaf te halen. Ik ben ook zeer zeker niet tegen pillen. Ik maak er geen geheim van dat ik zelf ook pillen gebruik, namelijk tranylcypromine (MAO-remmer), quetiapine (antipsychoticum), olanzapine (antipsychoticum), promethazine (antihistaminicum (tegen allergische reacties) met een slaapverwekkend effect) en diazepam (benzodiazepine). Zonder deze pillen zou ik niet staan waar ik nu sta. Maar zonder alle behandeling, alle gesprekken, al het uitpluizen van mijn hersenspinsels zijn minstens zo belangrijk, dan wel belangrijker dan de chemische confetti.
Reactie plaatsen
Reacties