Antipsychotica

Zonder het gebruik van antipsychotica word ik knettergek. En dan vooral knettergek van mezelf. Mijn ervaringen met en zonder antipsychoticum bij ass/anorexia kan ik met iedereen delen. Zodat je gedegen geïnformeerd bent om voor jezelf een keuze te maken dit wel of niet te gebruiken. Niet uitsluitend gebaseerd op de angst om dik te worden. Spoiler alert, dit symptoom is volledig waar, maar je blijft baas in eigen lijf, er is geen magie. Sinds mijn 19^e gebruik ik een vorm van antipsychotica en ben ik er dik op geworden?

Keiharde medische kennis – wat zijn antipsychotica in vogelvlucht

Ik haal mijn kennis over antipsychotica van farmacotherapeutisch kompas https://www.farmacotherapeutischkompas.nl/bladeren/groepsteksten/antipsychotica__atypische. Omdat ik geneeskunde heb gestudeerd, lukt het mij om het farmacotherapeutisch kompas goed te lezen. Als leek is dit door alle medische terminologie haast onmogelijk.

Werkingmechanisme (dit is medisch heel ingewikkeld en kun je gewoon overslaan

Antipsychotica blokkeren 2 specifieke ontvangers (receptoren) in de hersenen, wat maakt dat niet alle signalen in de hersenen doorgegeven worden. Een chaoshoofd heeft continue, veel te grote hoeveelheid elektrische signalen, wat allemaal leidt tot gedachten. En gedachten op die gedachten. Etc. Deze signalen moeten van cel naar cel om hun doel te bereiken.  Dit doen ze met signaalstofjes, neurotransmitters geheten. Voor al die neurotransmitters staan netjes receptoren klaar. Maar de antipsychotica binden een deel van de receptoren. Deze zitten hierdoor vol, niet meer neurotransmitters van je eigen lijf binden. Voorbeeld op kleine schaal: er worden 3 neurotransmitters afgegeven, waarvoor 3 receptoren klaarstaan. Elke neurotransmitter bindt een willekeurige receptor. Na slikken van medicatie gaat het molecuul het antipsychoticum binden aan de receptor, deze is dan verzadigd. Ineens heb je 3 neurotransmitters, maar 2 receptoren. Er gaat er een verloren, het signaal wordt partieel (gedeeltelijk) doorgegeven. Hierdoor zijn de gedachtes en de piekerneiging deels zonder bewustwording al weggefilterd.

Waarvoor worden deze middelen voorgeschreven

On label: (waar ze voor worden bedoeld) bipolaire stoornis, manische stoornis, unipolaire depressie, vertigo (duizeligheid)

Off label (het middel is hiervoor niet bedoeld, maar het helpt wel en is dus gangbaar om voor te schrijven): heel veel psychische beelden met chaoshoofd/piekeren, anorexia nervosa, autisme

Bijwerkingen

• Als eerste: gewichtstoename. Ja het is echt. Als je kijkt naar studies die terugkijken naar oud gewicht t.o.v. het gewicht weken na start antipsychotica, dan is deze aantoonbaar hoger. MAAR dit komt bijna niet alleen door het veranderde metabolsime, het doet niet zo heel veel op je stofwisseling. Wat het wel doet, is een verhoogde behoefte te gaan eten. Snaaigedrag. Omdat je simpelweg zin krijgt in eten. Het is dus nog altijd jouw eigen handelen. Niet ongecontroleerd aankomen. Maar wel een toename van eetlust. Ook kun je vocht vasthouden. Bij een groep patiënten wordt de stofwisseling wel aangetast, maar uit studies blijkt dat het veminderde verzadigingsgevoel de grootste boosdoener is. Ik slik ze mijn hele volwassenheid. Nooit heb ik overgewicht gehad of ben ik oncontroleerbaar aangekomen. Maar die zin in eten, de toegenomen snackneiging, ja die is echt. Ik heb mensen dicht zien groeien op antipsychotica. Dit betrof echter wel enkel mensen met psychose, die nul gaven om hun uiterlijk/gezondheid, te ziek hiervoor. Maar de mensen die bang zijn voor het aankomen, die verliezen die controle niet. De angst hiervoor sluit dit zo goed als uit.
• De meest gevreesde bijwerking van alle is toch wel de gewichtstoename. Het starten van een antipsychoticum leidt volgens studies ongeveer tot 10% toename in het lichaamsgewicht. Dit heeft meerdere oorzaken:
  • vreetkicks: door de antipsychotica wordt het hongergevoel getriggerd en het verzadigingsgevoel juist gedemd. Dit leidt bij veel patiënten in een toename van de eetlust en dus meer inname en daarmee meer lichaamsgewicht.
  • Het metabolisme kan iets vertraagd raken.
  • Antipsychotica kunnen ervoor zorgen dat je vocht vasthoudt

Ik slik sinds mijn 19e antipsychotica. Dit is dus al meer dan 10 jaar. In die tijd heb ik nooit last gehad van vreetkicks, nog van een verhoogd hongergevoel. Wel merk ik dat ik een verminderd verzadigingsgevoel heb.

• Sedatie: je wordt er moe van. Dit is iets waardoor ik enorm heb moeten zoeken naar het juiste middel en de juiste dosis. Sedatie kan invaliderend werken of kan een positieve werking hebben. Te hoge doses geven een dusdanige vermoeidheid dat functioneren ingewikkeld is, het maakt je apatisch. De juiste dosis daar en tegen, geven juist rust en de mogelijkheid ’s nachts goed te slapen.
• Het blokkeert ook een receptor die je liever niet blokkeert. Hierdoor ontstaan hypotensie (lage bloeddruk), duizeligheid, tachycardie (verhoogde hartslag), palpitaties (hartkloppingen). Ik heb dit nooit actief ervaren.
• Anticholinerge effecten: obstipatie (verstopping darmen), droge mond, wazig zien, urineretentie (moeite met plassen waardoor urine in de blaas achterblijft). Deze bijwerkingen heb ik allemaal. Maar niet dusdanig dat ik er door wil stoppen met mijn olanzapine. De droge mond is een dag wennen. Met veel drinken en zuigsnoepjes/kauwgom kan ik hier wel goed mee leven. Obstipatie en eetstoornis is sowieso al een heel groot ding. Mijn darmen functioneren nooit zonder movicolon/macrogol. Maar met de standaard movicolon heb ik geen last van dit als bijwerking.
• Seksuele dysfunctie. Geen idee in welke mate, zelf geen ervaring mee.
• Dysforie (verminderd geluksgevoel), bij mij juist integendeel door de positieve effecten omdat ik niet meer zo pieker als toen ik deed zonder antipsychoticum.

Mijn hoofd in goed gevoede toestand

Toen ik heel ziek was door mijn anorexia, hebben ze tijdelijk mijn olanzapine gestopt. Ik zou niet overleven, dus dan halen ze alle edicatie die niet nodig is van de lijst af. Dit heeft maar kort geduurd want het gevolg van de stop is dat ik verhoogd associatief werd. Wat dit inhoudt is lastig echt invoelbaar uit te leggen. Ik schrijf deze blog op de dag van de herstart olanzapine na het knettergek worden van de verhoogde associativiteit, zodat ik die staat nog heel gedetailleerd kan beschrijven. Omdat ook ik over een week niet meer invoel hoe het aanvoelt.

Verhoogde associotaviteit is onderdeel van de officiële term ‘formele denkstoornis’.

Rijmond zegt hierover het volgende: Bij een formele denkstoornis is uw vorm van denken veranderd. U denkt bijvoorbeeld te snel of te langzaam. Ook kan het zijn dat uw gedachten plotseling stoppen terwijl u dat niet wilt. Dit heet een ‘gedachtestop’.
Ook kan uw denken verwarrend overkomen doordat zinnen of onderwerpen niet meer logisch op elkaar volgen. U kunt snel van onderwerp wisselen en ‘van de hak op de tak’ denken. Dit wordt wel ‘onsamenhangend’ of ‘verhoogd associatief’ denken genoemd.
U kunt ook moeite hebben met helder denken. U vindt het bijvoorbeeld moeilijk om u te concentreren tijdens uw werk of studie, of tijdens tv-kijken of lezen. Deze concentratieproblemen kunnen lang blijven bestaan. Als de meeste andere symptomen zijn verdwenen kunt u nog enige tijd concentratieproblemen hebben.

(bron: https://www.rijnmond.nl/nieuws/85449/wat-is-een-psychose-en-wat-is-er-tegen-te-doen).

Wat dit voor mij inhoudt:

• Extreem snel denken. Je gedachten raasden door mijn hoofd. Alsof de hele wereld sneller draaide. Alles gaat sneller. Het denken. De spraak. Als ik voicememo's hoor van die tijd, kan ik ze zelf niet volgen, zo snel dat ik praat. Het handelen gaat snel. Ik deed 100 verschillende dingen op dezelfde dag.
• Over alles een gedachte hebben en daar weer een gedachte op en daar weer een op. Ik vind zo ongeveer elke minuut een nieuw wiel uit. Alles lijkt briljant. Alles moet worden vastgelegd.
• Ik kon nauwelijks stoppen met praten. Ik werd er zelf knettergek van maar mijn hoofd ging maar door en door.
• Ik sliep niet, haalde vier dagen en drie nachten door. Geen seconde heb ik geslapen voor ik weer mijn antipsychoticum kreeg.

Na 3 dagen waarin dit gebeurt, ben ik volledig uitgeput, volledig geïrriteerd op mezelf, heb ik medelijden met iedereen die mij om zich heen heeft, doe ik mezelf pijn door hun af te stoten. IK BEN OP. En na 1 pil olanzapine is het volledige probleem opgelost. Het volledige denken keert terug naar hoe ik het gewend ben. Ik word de persoon met hoofd die ik en anderen aankunnen, sommigen ambiëren. En dat geeft deze voor vele doodenge pil een oase van rust in de chaos van het brein.

Mijn hoofd met anti-psychotica

Mijn denken vertraagt, mijn filtervermogen neemt toe, mijn praatbehoefte verdwijnt en niet alles denk ik over na. Mijn brein wordt normaal. Voor een autist met anorexia en een hyperintelligentie. Ik wil nog steeds projecten starten, maak onderzoeken van dingen die een ander niet eens zijn opgevallen. Ik raak overprikkeld. Oververmoeid. MAAR ik kan mezelf inhouden en mezelf beschermen tegen de uitputting. Behoud van naasten is ook wel een fijn bijverschijnsel. Door het niet door piekeren, praat ik mezelf niet meer 24/7 naar beneden. Een positief zelfbeeld is niet zomaar geboren, maar na jaren durf ik nu in te zien, dat jij als lezer dit vrijwillig leest. Tot hier bent gekomen. Dat moet betekenen dat je dit fijn leest. Ik heb een talent, open en invoelbaar schrijven. Zo wat een arrogantie.

Met deze middelen kan ik functioneren. Voor mezelf. In de maatschappij. Zonder is dit volstrekt onmogelijk.

Zoals ik net schreef, ik slaap niet zonder medicatie. Door quetiapine en olanzapine kan ik wel op hele lage doses benzodiazepinen over. En slaap ik anders, meer uitrustend. Daardoor is korter slapen een minder groot probleem. Goed slapen met ASS/anorexia is volledig uitgesloten. Alleen al ASS leidt bij de meeste patiënten tot insomnia (slaapstoornis). Hierover schreef ik de blog help ik kan niet slapen: insomnia.

Conclusie

Ik leg niemand op iets te gebruiken wat hij/zij niet wil, jou ook niet. Ik denk ook zeker niet dat deze chemische beïnvloeding van het brein bij iedereen de oplossing is. Ik hoop wel dat dit inzicht van mijn casus, het effect op mijn brein, je overtuigt om verder te denken dan anti-psychotica = aankomen. Dan anti-psychotica, huh, ik ben helemaal niet psychotisch.

Mocht je jouw gedachten enigszins herkennen in de mijne. De onrust. Het eeuwig piekeren. Het wakker liggen en je hele leven overdenken. Neem dit dan eens in overweging. En onthoud twee dingen. Starten maakt niet dat je altijd door moet gaan, je kunt stoppen op elk moment en het is zo je bloed weer uit. En over het dikmakende effect, ik ben nooit een gram aangekomen door die middelen, sterker nog, mijn lijf is veranderd in skelet met vel, met een behoorlijk hoge dosis. En verder laat ik de keuze volledig bij jou.