Wanneer mensen denken aan de behandeling van een posttraumatische stressstoornis (PTSS), denken ze vaak aan EMDR (EMDR: wat kan ik verwachten) of exposuretherapie (Exposure therapie: wat kan ik verwachten?). Minder bekend is imaginaire rescripting (Imagery Rescripting), terwijl deze behandelvorm voor veel mensen een enorme verandering kan betekenen. Het bijzondere aan imaginaire rescripting is dat je het verleden niet verandert, maar wel de manier waarop je brein de traumatische herinnering beleeft.
Wat is imaginaire rescripting?
Imaginaire rescripting is een psychologische behandeling waarbij je een traumatische herinnering opnieuw oproept in je verbeelding. Vervolgens krijgt het verhaal een andere afloop. Niet omdat de gebeurtenis anders is geweest, maar omdat je als volwassene kunt ingrijpen op een moment waarop je als kind/jongere jij of slachtoffer machteloos was.
Tijdens de therapie begeleidt een therapeut je stap voor stap door de herinnering. Op het moment waarop de angst, pijn of machteloosheid het grootst is, wordt de situatie als het ware 'herschreven'. Je kunt jezelf beschermen, iemand laten ingrijpen, grenzen stellen of het jongere deel van jezelf geven wat het destijds nodig had: veiligheid, steun, troost of erkenning.
Hoe dit precies werkt, is te zien in de volgende video: https://www.google.com/search?sca_esv=3cca898eb5585582&sxsrf=APpeQntenWmr0vvBJszcPFCR02apNHZUww:1785836415827&udm=7&fbs=ABfTbFUyxjQn9bne4DuflY2dNqqKw8M7sFGM6qdQWwcqW3fkMiMw4HM6E1gu6sbXr4yz4RIllMg6n719ctMPHsYYd4Mn_ZZZgZEqgJ2_zNI43XKfLQUOD8gy361c8eSSKJZVv3yGTplP2dPd7dauOP65zR6acN_f1PxbnDxwX0mBcQkr6X6H6AzgGW0p-Vg-nFZ3G4SRzeGX&q=imaginaire+rescripting+youtube&sa=X&ved=2ahUKEwj_vMSJ14aWAxVkR_4FHfQYHhUQtKgLegQIFhAB&biw=1450&bih=777&dpr=2#fpstate=ive&vld=cid:1a1437e6,vid:E72h1wbLGh0,st:0
Het is een beetje een trage video maar het legt het wel heel duidelijk uit.
Waarom werkt dit?
Traumatische herinneringen worden vaak opgeslagen met de emoties en overtuigingen die op dat moment aanwezig waren. Mensen houden daardoor gevoelens vast als:
- Ik ben niet veilig.
- Het was mijn schuld.
- Ik ben machteloos.
- Niemand helpt mij.
Hoewel je verstand inmiddels weet dat deze overtuigingen niet kloppen, blijft het emotionele brein reageren alsof het trauma nog steeds gaande is. Imaginaire rescripting helpt om die emotionele herinnering te veranderen. De gebeurtenis blijft hetzelfde, maar de betekenis ervan verandert. Het brein leert dat de situatie voorbij is en dat je tegenwoordig wel mogelijkheden hebt om jezelf te beschermen.
Voor welke klachten is het geschikt?
De meest gangbare behandeling van PTSS is EMDR. Helaas werkt EMDR niet altijd bij iedereen. Vooral bij complexe PTSS waarbij het trauma niet bestaat uit 1 enkele gebeurtenis maar uit verschillende gebeurtenissen of een groot geheel (oorlog, perioden van misbruik/mishandeling, langdurig pesten, emotionele verwaarlozing, etc.), dan is EMDR vaak niet passend. Met EMDR focus je je op 1 gebeurtenis om dan met een speciale techniek de lading van die ene gebeurtenis afhaalt. Maar als het tientallen tot honderden gebeurtenissen zijn, dan kun je dat simpelweg niet allemaal weg-EMDRen. Ook bij persoonlijkheidsproblematiek en sommige angststoornissen wordt deze behandelvorm regelmatig ingezet.
Hoe verloopt een behandeling?
Een behandeling bestaat meestal uit meerdere sessies.
Eerst wordt besproken welke herinnering centraal staat en wat deze nog steeds oproept. Daarna sluit je je ogen en neem je de gebeurtenis opnieuw voor de geest. De therapeut helpt je om de herinnering zo levendig mogelijk te ervaren. Op een cruciaal moment verandert het scenario. Dat kan op verschillende manieren:
- je volwassen zelf stapt de herinnering binnen;
- een veilige persoon komt helpen;
- de dader wordt gestopt;
- het kind krijgt bescherming of troost;
- er wordt uitgesproken wat destijds nooit gezegd kon worden.
Na afloop wordt uitgebreid besproken wat je hebt ervaren en welke emoties of inzichten zijn ontstaan. Omdat je bij je herinneringen telkens die helpende factor kan toevoegen, kun je zo een complex trauma behandelen. Neem even het voorbeeld seksueel misbruik gedurende de kindertijd. Afschuwelijk. Iemand neemt dit dan voor zich. Neemt zo een goed mogelijk beeld voor zich hoe dit eraan toeging. Vervolgens voordat de dader iets kan doen, voeg je in je hoofd (met behulp van de traumatherapeut) een volwassen persoon toe die de dader wegtrekt en wegjaagt). Niet alleen nu maar altijd. Ondanks dat je weet dat die persoon er nooit echt is geweest, kan dit enorm helend zijn. Het gevoel van erkenning en troost kwamen bij mij naar boven maar ook het gevoel van controle, terwijl juist controle was wat ik in mijn trauma helemaal nooit heb gehad..
Maar kun je dan in je hoofd een gebeurtenis veranderen? Dat is een veelgestelde vraag. Imaginaire rescripting gaat niet over ontkennen wat er is gebeurd of jezelf iets aanpraten dat niet waar is. De feiten blijven hetzelfde. De behandeling richt zich op de emotionele betekenis die het trauma heeft gekregen.Juist omdat veel traumatische ervaringen gepaard gingen met totale machteloosheid, kan het enorm helpend zijn om die machteloosheid in de herinnering los te laten. Het brein krijgt als het ware een nieuwe ervaring: ik ben niet meer alleen en ik ben niet meer hulpeloos.
Wetenschappelijk onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat imaginaire rescripting effectief kan zijn bij PTSS en complexe traumaklachten. Veel mensen ervaren een afname van angst, herbelevingen, schaamte en zelfverwijt. Daarnaast neemt vaak het gevoel van veiligheid toe.
Voor sommige mensen voelt deze behandelvorm minder belastend dan langdurige exposuretherapie, omdat de nadruk niet alleen ligt op het opnieuw beleven van het trauma, maar ook op herstel en het vervullen van onvervulde emotionele behoeften.
Is imaginaire rescripting iets voor jou?
Iedereen verwerkt trauma op een andere manier. Wat voor de één goed werkt, hoeft voor een ander niet de beste keuze te zijn. Een behandelaar kan samen met jou bekijken welke therapievorm het beste aansluit bij jouw klachten, voorgeschiedenis en doelen.
Het belangrijkste om te onthouden is dat traumabehandeling niet betekent dat je moet leren leven met de pijn zoals die nu is. Er zijn verschillende bewezen behandelmethoden die kunnen helpen om herinneringen minder overheersend te maken en weer meer grip op je leven te krijgen.
Wat ik er wel bij wil zeggen is dat traumatherapie, in welke vorm dan ook, enorm intensief is. Je laat het niet achter in de therapieruimte. De traumaklachten nemen vaak eerst toe voor ze weer afnemen. Hoe eng ook, ik kan iedereen aanraden om het wel aan te gaan wanneer jij denkt dat het nodig is om therapie te krijgen voor een door jou ervaren zware gebeurtenis. Ik zeg expres geen trauma, want of iets voor jou een trauma is, is heel persoonlijk. Maar ik zeg altijd: als je je afvraagt of je ergens hulp bij moet zoeken, vraag jezelf dan af 'heb ik hier last van?'. Als het antwoord ja is, dan is dat reden genoeg om hulp te zoeken. En zet je alsjeblieft over je schaamte heen mocht die er zijn. Je hebt er niet voor gekozen. Het is niet jouw schuld. En als je zelf de aanstichter van de gebeurtenis bent, zelfs dan is het nooit jouw intentie geweest om er nu nog moeite mee te hebben. Dus vraag hulp.
Mijn eigen situatie
Een trauma laat sporen achter, maar die sporen hoeven niet voor altijd hetzelfde te blijven. Imaginaire rescripting laat zien dat herstel niet draait om het uitwissen van herinneringen, maar om het veranderen van de emotionele lading die eraan vastzit. Voor veel mensen betekent dat eindelijk ervaren wat destijds ontbrak: veiligheid, steun en de overtuiging dat het trauma voorbij is. Ik ben hier vrij recent mee begonnen en merk wel dat het wat doet. Overigens deel ik niet wat mijn traumatische ervaringen zijn. Dit vind ik te persoonlijk om te delen op het internet. Ook komt er een stuk schaamte en een schuldvraag bij en wil ik geen mensen voor de bus gooien. Je zult dan ook nooit ergens lezen wat ik heb meegemaakt. En dat hoeft ook niet. Neem van mij aan dat ik een complexe vorm van PTSS heb ontwikkeld en dat ik daar nu eindelijk voor word behandeld. En ik zet stappen, wat onwijs fijn is.
Reactie plaatsen
Reacties