Een van de vreemdste dingen aan mijn herstel van een eetstoornis? Dat ik meer eet, aankom en toch minder energie lijk te hebben dan wanneer ik nog diep in mijn eetstoornis zat. Sterker nog: dagelijks ben ik rond 16 uur ontzettend moe. Maar slapen? Dat lukt soms helemaal.
Je zou misschien denken dat het heel logisch is.Je hebt lange tijd te weinig gegeten. Je lichaam heeft energie tekort gehad. Je gaat herstellen, je gaat meer eten, je gewicht neemt toe en dus zou je je vanzelf beter moeten voelen. Was het maar zo simpel.
Mijn lichaam is hard aan het werk
Wat ik steeds beter begin te begrijpen, is dat aankomen niet hetzelfde is als: klaar, lichaam gerepareerd. Mijn lichaam heeft jarenlang op een tekort moeten functioneren. Dingen die normaal gesproken vanzelfsprekend zijn, hebben lange tijd niet de energie gekregen die ze nodig hadden. Tijdens herstel moet er ontzettend veel gebeuren. Mijn lichaam moet niet alleen groter worden. Het moet herstellen. Herstel is niet klaar zo gauw je weer een op een gezond gewicht zit. Herstel is veel meer. En dat kost energie. Heel veel energie.
Soms voelt het alsof mijn lichaam al mijn beschikbare energie ergens anders voor gebruikt. Ik kan opstaan met het idee dat ik vandaag eindelijk weer eens wat meer ga doen, om vervolgens halverwege de dag compleet leeg te zijn. Niet omdat ik lui ben. Niet omdat ik niet genoeg mijn best doe. En ook niet omdat aankomen betekent dat ik ineens ongezonder ben geworden. Mijn lichaam is bezig met een gigantische verbouwing terwijl ik er gewoon middenin sta. Dat vind ik misschien wel het lastigste gedeelte. Want ergens verwacht je dat gewichtstoename direct samengaat met meer energie. En uiteindelijk kan herstel daar zeker naartoe leiden, maar het herstel zelf kan ook ontzettend vermoeiend zijn. Mijn lichaam is bezig met processen waar ik niets van zie. Herstel van weefsels, hormonen die opnieuw hun weg moeten vinden, organen die weer beter moeten gaan functioneren en allerlei systemen die lange tijd op een soort noodstand hebben gedraaid. Dat gebeurt niet allemaal op het moment dat de weegschaal een bepaald getal bereikt. Sterker nog: ik denk dat ik soms vergeten ben hoeveel er eigenlijk moet herstellen. Ik zie alleen mijn veranderde lichaam. Mijn eetstoornis ziet vooral mijn veranderde lichaam. Maar ondertussen gebeurt er vanbinnen veel meer.
En dan is er nog iets raars: ik slaap juist slechter
Ik dacht dat ik, als ik eindelijk voldoende zou eten en mijn lichaam weer zou aankomen, waarschijnlijk makkelijker in slaap zou vallen, zonder al die slaapmiddelen. Maar herstel is niet altijd zo. Ik kan ontzettend moe zijn en tóch niet goed slapen.Dat is misschien wel een van de meest frustrerende combinaties die er zijn: je bent uitgeput, maar je hoofd en lichaam lijken het niet eens te zijn over het moment waarop het tijd is om uit te schakelen. Een eetstoornis heeft niet alleen invloed op hoeveel je eet of hoeveel je weegt. Een periode van ondervoeding kan allerlei lichamelijke en psychische systemen ontregelen. Tijdens herstel moet je lichaam weer een nieuw evenwicht vinden. Dat kan tijd kosten.
Dus als ik 's avonds doodmoe ben en vervolgens uren wakker lig, probeer ik mezelf eraan te herinneren: Dit betekent niet dat herstel niet werkt.Het betekent ook niet dat ik iets verkeerd doe. Mijn lichaam is aan het herprogrammeren. Maar frustrerend is het wel. Mijn lichaam is zo veel gezonder. En toch slik ik nog altijd slaapmedicatie en lig ik evengoed 1 op de 3 nachten helemaal wakker en 1 dag ben ik als tussen 2.00 en 4.00 wakker.
Het frustrerende tussenstuk
Misschien is dit wel het moeilijkste deel van herstel. Je bent nog niet waar je uiteindelijk wilt zijn, maar je bent ook niet meer waar je vandaan kwam. Je lichaam verandert. Je kleding verandert.Je gezicht verandert. Je eetpatroon is drastisch veranderd. En toch verandert mijn energieniveau nauwelijks. Dat is frustrerend. Ik kan mezelf ontzettend moe voelen en tegelijkertijd denken: maar ik doe toch juist alles goed?
Ik eet. Ik probeer te rusten. Ik werk aan mijn herstel. Mijn gewicht is hersteld. Waarom voel ik me dan nog niet energiek? Omdat herstel geen rechte lijn is? Omdat een lichaam niet na jaren van ondervoeding binnen een paar maanden volledig hersteld is. Maar vooral omdat aankomen een onderdeel van herstel kan zijn, maar niet het eindpunt van herstel is.
Vermoeidheid betekent niet dat je terug moet
Dit is misschien de belangrijkste boodschap die ik mezelf moet blijven vertellen. Op een slechte dag kunnen de gedachten heel verleidelijk zijn:
- Misschien eet ik nu wel te veel.
- Misschien moet ik weer wat minder.
- Misschien zou ik me beter voelen als ik weer afval.
Maar vermoeidheid is geen bewijs dat ik te veel ben aangekomen. En een moeilijk herstelmoment is geen reden om terug te gaan naar het gedrag dat mij ziek heeft gemaakt. Mijn oude lichaam was misschien vertrouwd.Mijn oude eetpatroon was misschien bekend. Maar bekend betekent niet gezond. Ik hoef niet terug naar een lichaam waarin ik nauwelijks kon functioneren alleen omdat mijn nieuwe lichaam nog onwennig voelt!
Ik probeer mijn energie anders te bekijken
Vroeger zag ik energie vooral als iets wat ik moest verdienen. Meer bewegen betekende meer discipline. Minder eten betekende controle. Rust nemen voelde soms als falen.Tijdens herstel leer ik iets totaal anders. Rust is óók herstel. Als mijn lichaam moe is, hoeft dat niet automatisch een probleem te zijn dat ik moet oplossen. Misschien moet ik luisteren. Misschien moet ik eten.Misschien moet ik zitten. Misschien moet ik mijn ogen even sluiten. En soms moet ik accepteren dat ik vandaag minder kan dan ik zou willen. Dat is ontzettend moeilijk voor iemand die jarenlang gewend is geweest om zichzelf steeds verder te pushen. Om jarenlang totaal niet te luisteren naar mijn eigen lichamelijke grenzen. Misschien ben ik ook niet vermoeider dan dat ik was toen ik zo slecht ging, misschien voel ik het nu meer. Omdat ik er niet meer overheen wals met een eetstoornismantra maar het echt binnenkomt.
Uiteindelijk is aankomen niet het doel
Ik wil leven. Daarvoor moest ik aankomen. niet andersom. Dat verschil is voor mij enorm belangrijk. Ik wil niet alleen een gezond gewicht bereiken en daarna klaar zijn. Ik wil kunnen werken. Ik wil kunnen sporten omdat ik het leuk vind. Ik wil kunnen wandelen zonder dat mijn lichaam protesteert. Ik wil kunnen lachen zonder ondertussen te berekenen hoeveel energie dat kost. Ik wil wakker worden met plannen in plaats van met de vraag hoe ik de dag zo klein mogelijk kan maken. Ik wil energie terugkrijgen. En misschien klinkt het gek dat ik daar nu soms juist zo weinig van heb. Maar ik probeer te onthouden dat het doel niet is om zo snel mogelijk niet meer moe te zijn. Het doel is om mijn lichaam de kans te geven om te herstellen. Ook als dat herstel soms ontzettend langzaam voelt.
Dus als jij dit herkent...
Als je vanuit ondergewicht aan het herstellen bent en merkt dat je ontzettend moe bent, terwijl je misschien juist had verwacht dat je steeds meer energie zou krijgen: je bent niet de enige. En je doet niet automatisch iets verkeerd.
Misschien is dit wel de boodschap die ik mezelf het meest probeer mee te geven: Mijn lichaam hoeft zich niet meteen fantastisch te voelen om toch aan het herstellen te zijn. Elke maaltijd. Elke keer dat ik niet luister naar de eetstoornis.Elke keer dat ik rust neem terwijl ik het gevoel heb niet lui te mogen zijn. Elke keer dat ik mijn lichaam de voeding geef die het nodig heeft.Elke nacht waarin ik probeer te slapen, ook als dat niet meteen lukt.
Het zijn allemaal kleine stappen richting hetzelfde doel. Een lichaam dat niet alleen zwaarder is geworden. Maar een lichaam dat uiteindelijk weer van mij mag worden.
En misschien komt de energie daarna.Niet omdat ik haar heb afgedwongen. Maar omdat mijn lichaam eindelijk genoeg heeft gekregen om haar weer terug te geven.
Reactie plaatsen
Reacties