Samenvatting
In Tussen waan en zin beschrijft Brenda Froyen hoe zij na jaren van stabiliteit in 2023 opnieuw psychotisch en manisch ontregeld raakt. Ze neemt de lezer mee in haar waanbelevingen en enorme dadendrang, maar vooral ook in wat er vervolgens binnen de psychiatrie met haar gebeurt. Ze krijgt te maken met gedwongen opname, isolatie, medicatie en harde vormen van dwang, waarbij ze zich op verschillende momenten niet als mens gezien of gehoord voelt. Tegelijkertijd schrijft ze ook over zorgverleners die wél naast haar blijven staan en laten zien hoeveel verschil menselijke nabijheid en luisteren kunnen maken.
Het boek is daardoor zowel een persoonlijk verhaal over psychose als een kritische blik op de psychiatrische zorg. Froyen stelt onder andere de vraag of gedrag tijdens een psychose alleen als symptoom moet worden bestreden, of dat we ook moeten proberen te begrijpen welke ervaringen, angsten en verhalen achter die psychose schuilgaan. Het centrale pleidooi is voor een menselijkere benadering waarin minder vanuit dwang en meer vanuit contact, betekenis en begrip wordt gehandeld.
Wat het boek extra aangrijpend maakt, is dat Froyen het definitieve manuscript op 5 oktober 2024, kort voor haar overlijden, aan haar uitgever bezorgde. Het werd vervolgens in 2025 postuum gepubliceerd.
bron: psychosenet
review
Tussen waan en zin van Brenda Froyen is een bijzonder, leerzaam en tegelijkertijd pijnlijk boek over psychose en psychiatrie.
Wat dit boek voor mij vooral bijzonder maakt, is dat Froyen je echt meeneemt in haar hoofd. Je leest niet alleen dat ze psychotisch en manisch ontregeld raakt, maar krijgt ook mee wat ze denkt, voelt en gelooft. Daardoor krijgt gedrag dat van buitenaf compleet onbegrijpelijk kan lijken, vanuit haar beleving ineens een bepaalde logica.
Dat inkijkje krijg je niet snel.
In de psychiatrie wordt vaak beschreven wat iemand doet: iemand is achterdochtig, ontremd, onrustig of werkt niet mee. Froyen laat juist zien wat er achter dat gedrag kan zitten. Wat voor een hulpverlener een symptoom is, kan voor iemand in een psychose onderdeel zijn van een werkelijkheid die op dat moment volledig echt voelt.
Daarom vind ik dit boek zeker een aanrader voor hulpverleners, maar ook voor naasten en iedereen die meer wil begrijpen van psychose.
Het boek is tegelijkertijd confronterend. Froyen schrijft kritisch over haar ervaringen met de psychiatrie, waaronder dwang en isolatie, maar laat ook zien hoeveel verschil het maakt wanneer een hulpverlener wél luistert en haar als mens blijft zien.
De wetenschap dat Brenda Froyen kort na het afronden van het manuscript overleed, geeft het boek bovendien een extra pijnlijke lading.
Mijn oordeel: goed, leerzaam, confronterend en pijnlijk.
Vooral het inkijkje in haar binnenwereld is me bijgebleven. Tussen waan en zin laat zien dat achter gedrag dat wij van buitenaf misschien als onbegrijpelijk of ‘waanzinnig’ beschrijven, nog altijd een mens zit voor wie die werkelijkheid op dat moment heel echt is.
Reactie plaatsen
Reacties