Soms zijn gevoelens en ervaringen moeilijk onder woorden te brengen. Verdriet, angst, boosheid of spanning kunnen zich op een andere manier uiten dan via gesprekken. Creatieve therapie biedt een andere ingang: door te werken met verschillende materialen om te maken wat aansluit bij het gevoelsleven kunnen mensen onderzoeken wat er in hen leeft en nieuwe manieren vinden om hiermee om te gaan.In deze blog leg ik uit hoe creatieve therapie eraan toe gaat. Ook geef ik 8 voorbeelden. Doe er iets mee als je denkt dat wil ik doen, heb je zoiets van mij niet gezien, prima.
Wat is creatieve therapie?
Creatieve therapie is een vorm van behandeling waarbij een creatieve activiteit het belangrijkste middel van de therapie is. Het doel is niet om mooie kunst te maken of creatief talent te ontwikkelen. Het gaat juist om het proces: wat iemand ervaart tijdens het maken, welke gevoelens of gedachten naar boven komen en hoe iemand daarmee leert omgaan. Afhankelijk van de therapievorm kan er bijvoorbeeld worden gewerkt met schilderen, tekenen, kleien, etsen, schrijven of werken met zacht steen. Een therapeut begeleidt dit proces en helpt de cliënt om ervaringen te onderzoeken en te vertalen naar het dagelijks leven.Een voordeel kan zijn dat iemand niet alles direct hoeft uit te leggen. Soms een beeld iets duidelijk maken wat moeilijk in woorden te vatten is. Ikzelf tekende erg veel toen ik niet kon praten over mijn gevoelens. De foto van deze blog is een compilatie van tekeningen die ik maakte tijdens creatieve therapie met als doel mijn denkproces te vertalen in voor een ander begrijpbare taal, omdat de woorden nog niet uit mijn mond kwamen.
Wat houdt creatieve therapie in?
Ik heb op meerdere plekken creatieve therapie gekregen. Op al deze plekken was de creatieve therapie een groepstherapie. Dit betekent dat er een of twee therapeuten zijn en meerdere deelnemers. Veelal ging het er ongeveer hetzelfde aan toe. Dan wel je krijgt een opdracht en mag zelf bepalen welk materiaal en wat voor een beeld je daarbij maakt. Een voorbeeld van zo'n opdracht is: maak een beeld wat jouw huidige emotie afbeeldt. Dat is enorm moeilijk. Maar het kan ook minder groot zijn. Soms krijg je bijvoorbeeld al een materiaal voorgekauwd en krijg je dan een opdracht. Zo moest ik een keer van klei een beestje maken die mijn karakter representeert. Maar het kan ook zijn dat het doel ontspanning is en dat je als patiënt de mogelijkheid krijgt tot kleine, makkelijke dingen zoals een kleurplaat kleuren of plaatjes plakken. Waar elke therapie in overeenkomen is dat het niet gaat om iets moois maken maar om de opdracht uit te voeren. Niemand verwacht van je dat je de nieuwe van Gogh bent. Sterker nog, bij mij is vaak de opdracht om door te gaan als het voor mijn gevoel is mislukt, juist om te leren dat het niet allemaal perfect hoeft te zijn. Verderop kun je een lijstje vinden van opdrachten voor als je wat inspiratie wil.
Wat zijn de resultaten?
De resultaten verschillen per persoon en hangen onder andere af van de hulpvraag en de gekozen behandeling. Creatieve therapie kan helpen bij het herkennen en uiten van emoties, het verminderen van spanning en het ontwikkelen van nieuwe manieren om met moeilijke situaties om te gaan. Ook kan het creatieve proces bijdragen aan meer zelfvertrouwen, inzicht in eigen patronen en het ervaren van controle of betekenis. Bij sommige mensen vormt creatieve therapie een aanvulling op gesprekken of andere vormen van behandeling. Het is daarbij belangrijk om creatieve therapie niet te zien als een gegarandeerde oplossing. De effecten zijn afhankelijk van de persoon, de problematiek en de manier waarop de therapie wordt aangeboden. Voor mij is het essentieel dat het een beetje klikt tussen mij en de behandelaar. Dit maakt dat ik meer durf te experimenteren en dat ik minder bang ben om te falen.
Voor mij is creatieve therapie enorm waardevol. Zoals ik hierboven al schreef, ik kan makkelijker beelden aan mijn emotie koppelen dan met woorden. Overigens gaat het wel steeds beter om me in woorden te uiten, maar ik vind het gewoon veel makkelijker op papier. Of dit nu schrijven, tekenen, verven, kleien of krijten is, ik vind het enorm fijn om me daarin te uiten. Soms is het voor mij ook echt heel frustrerend. Vooral omdat de afspraak is dat wanneer het mislukt, je toch doorgaat. Dit gaat tegen al mijn eigen principes in. Als ik thuis teken en er klopt iets niet, dan scheur ik hem in honderd stukken en begin ik opnieuw. En dat is dan een tekening waar veel minder druk achter zit, omdat ik die niet in een groep moet laten zien met een mooi verhaal erbij. Voor mij is het dus enorm moeilijk om een voor mij mislukte tekening laten zien aan een groep en vertellen wat het representeert is enorm spannend. Maar de opdracht uitvoeren, naast de fouten, vind ik enorm zinvol. Het vraagt je om na te denken op een hele andere manier. Als je bijvoorbeeld je karakter moet kleien in een dier gaat daar heel veel gedachtenproces aan vooraf. Ik heb uiteindelijk een egeltje gekleid. Ik ben enorm kwetsbaar en heb andere nodig maar voor vreemden ben ik angstig en rol ik mij op en steek mijn stekels op. Ik ben dus heel gevoelig maar heb een schild over me heen waardoor ik minder kwetsbaar lijk. Ik ben bij creatieve therapie vaak de helft bezig met nadenken over wat te maken en de helft met de daadwerkelijke uitwerking.
Voor wie is creatieve therapie geschikt?
Creatieve therapie kan worden ingezet bij verschillende psychische en psychosociale problemen. Denk bijvoorbeeld aan mensen die last hebben van angst, somberheid, trauma, stress, gedragsproblemen of problemen in het contact met anderen.maar ik denk dat het ook heel leerzaam kan zijn voor mensen zonder stoornis daar het heel veel zelfinzicht geeft. Voor kinderen is het ook een enorm geschikte methodiek om te praten met een therapeut.
8 ideeën
1. Maak van een materiaal naar keuze een dier die jouw karakter representeert.
2. Schilder hoe de binnenkant van jouw hoofd werkt. Dit vergt wat uitleg. Ikzelf maakte voor de helft een computer en voor de helft een chaotisch lijnenspel. Het is dus de bedoeling dat je een fictief beeld maakt.
3. Neem een stift en een papier. Zet je stift op het midden van het papier. Sluit je ogen. Maak een beweging van een oneindigheidsteken. Zorg dat je die 8 blijft maken met je ogen dicht. Doe dit een hele minuut. Teken zo snel mogelijk. Durf jij zo snel te gaan dat de 8 niet meer mooi is of dat je misschien wel perongeluk op de tafel tekent?
4. neem een wit blad en stiften. Teken een cirkel van gele stift met in het midden: ik ben dankbaar voor. Teken lijnen om van de cirkel een zinnetje te maken. Schrijf aan ieder uiteinde iets waar je dankbaar voor bent.
5. neem een groot vel. Maak een collage door uit tijdschriften plaatjes te scheuren. Kies een onderwerp voor je collage. Er mogen geen woorden op de collage komen en het gehele vel moet zijn gevuld.
6. Zet een timer op 2 minuten. Neem een vel papier. Begin met schrijven en ga door met schrijven tot het klokje afgaat. Je mag alles schrijven maar niet stoppen met schrijven. Als je even niet weet wat te schrijven kun je ook schrijven 'ik weet even niet wat ik moet schrijven'.
7. Boetseer van klei hoe jij je op dit moment emotioneel voelt.
8 teken een stripverhaal van een voor jouw belangrijke gebeurtenis in het leven.
Reactie plaatsen
Reacties